Seif Eddine Chawkat
| Naissance |
Kolozsvár, Transylvanie Autriche-Hongrie |
|---|---|
| Nationalité |
libanaise égyptienne hongroise |
| Décès |
(à 64 ans) Beyrouth Liban |
| Profession | réalisateur, scénariste |
Seif-Eddine Chawkat[1],[2], né le à Kolozsvár, Transylvanie, Autriche-Hongrie (désormais Cluj-Napoca en Roumanie) et mort le à Beyrouth, est un écrivain, scénariste, metteur en scène et réalisateur égypto-libanais d'origine hongroise[3],[4].
Biographie
Fils du consul turc de Kolozsvár, Ahmed D. Celaleddin, le jeune Széfeddin Tibor Sefket a passé les années de son adolescence dans sa ville natale. Suivant sa lignée paternelle, il était le descendant du pacha Fazıl Mustafa Köprülü (1637 – 1691), grand vizir de l'Empire ottoman et du grand vizir Hassan Tiryaki, le pacha de Buda (? – mort le à Buda). Sa mère, Gabriella Incze, était une actrice hongroise de Kolozsvár. Son frère, Muzzafer József Șefket, était un des automobilistes sportifs de marque en Roumanie. Considéré enfant miracle, il a publié sa première poésie à l'âge de cinq ans, en 1919. Par sa descendance familiale, il a été sultanable de droit et de more. Tout en devenant à partir de la deuxième partie des années trente un des écrivains transylvains de langue hongroise les plus connus en Hongrie et en Transylvanie, cette dernière devenue partie intégrante de la Roumanie depuis 1920, Seif Eddine Shawkat a poursuivi ses études universitaires à Gödöllő et à Budapest à la Faculté de droit. Entre les deux guerres, il faisait partie de la rédaction du journal en langue hongroise Ellenzék de Cluj et il était un des plus proches collaborateurs du théâtre hongrois de Cluj. En 1945, il a été le secrétaire de l'Ambassade de Turquie à Budapest. En 1947, il s'est établi en Égypte où il est devenu un metteur en scène et un réalisateur de grand renom. Dans ses films ont débuté Omar Shariff et Dalida. Les actrices et les acteurs égyptiens les plus célèbres de l'époque (Mariam Fakhr Eddine, Sanaa Gamil, Samia Gamal, Hoda Soltane, Magda al-Sabahi, Souad Hosni, Leila Mourad, Mona Zaki, Farid Shawki) ont joué des rôles principaux dans ses œuvres cinématographiques. Il était l'un des plus proches collaborateurs et amis de Naguib Mahfouz, de Salah Abou Seif et de Youssef Chahine.
L'énigme Chawkat
Depuis sa jeunesse, Tibor Sefket (Chawkat) Széffedin beï a utilisé des pseudonymes variés dans ses publications littéraires en langue hongroise dans les revues littéraires de Kolozsvár, en Roumanie. Il a gardé cette habitude pendant toute son activité artistique. Par conséquent, il n'est point exclu qu'il soit, sous des divers pseudonymes, un des metteurs en scène les plus prolifiques de cinéma du monde arabe.
Publications
Livres en hongrois
- Félholdtól a kopjafákig (Du croissant jusqu'aux kopjafas). (Poésies) Vasárnap kiadás, Arad, 1934. (hu)
- A hét vár országa (Le pays des sept citadelles). Reportages, récits, articles. Stádium sajtóvállalat R.T. Préface de József Nyirő (en). Budapest, 236 p., 1941. (hu)
- Kalotaszegi Madonna (Madone de Kalotaszeg). Roman. Griff Könyvkiadó, Budapest, 1944. (hu)
Publications dans la presse littéraire de langue hongroise

- Széfeddin Sefket bey, Török ifjú magyar versei. (poésie) In : Ellenzék, le 24/ 12/ 1919, p. 6.
- Széfeddin Sefket bey, Láz vers; Ihlet: bálványosi Satzger Pálné úrnőnek. (poésie) In : Ifjú Erdély, 1931.
- Széfeddin Sefket bey, Keleti mozaik (poésie). In : Ellenzék,le 25/ 12/ 1931, p. 8.
- Szeffedin Sefket bey, Séta a behavazott határban. (poésie) In : Ifjú Erdély, 1931.
- Szeffedin Sefket bey, Őszi elégia. (poésie) In : Ifjú Erdély, 1931.
- Szeffedin Sefket bey, Finálé; Esti - vallomás. (poésie) In : Ifjú Erdély, 1932.
- Széfeddin Sefket bey, Pál fordulás. Keleti enteriőr (poésie). In : Ellenzék, le 24 / 06/ 1932, p. 8.
- Széfeddin Sefket bey, Jajkiáltás a Metropolisból (poésie). In : Ellenzék, le 18 / 09/ 1932, p. 6.
- Széfeddin Sefket bey, Pontusi levél (poésie). In : Ellenzék, le 25 /12/ 1932.
- Széfeddin Sefket bey, Versek, (poésie) In : Ellenzék, le 28 /05/ 1933.
- Szeffedin Sefket bey, Májusi dal; Anyám. (poésie) In : Ifjú Erdély, 1931.
- Szefy Sefket bey, Prológus. (poésie) In : Ifjú Erdély, 1930.
- Szefy Sefket bey, Öreg-malom; Erdélyi fenyők. (poésie) In : Ifjú Erdély, 1930.
- Széfeddin Sefket Bey, Elrezdülő kép. (poésie) In : Hitel. Félhavi szemle, 1935.
- Széfi Sefket, Karácsony ének. (poésie) In : Jóbarát, 1930/ 1931,
- Széyfeddik Sefket, Maturánsok. Téli puszták vándora. (poésie) In : Jóbarát, 1930/ 1931, 1 - 10, p. 117 (Vers)
- Széfy Sefket, Minálunk ilyen a tavasz. (poésie) In : Jóbarát, 1930/ 1931,
- Széfy Sefket, Tavasz szimfónia zsong az erdőn. (poésie) In : Jóbarát, 1930/ 1931
- Széfeddin Sefket bey, Tisztelegtem Adynál. (poésie) In : Ellenzék. 1934. márc. 6. p. 5.
- Széfeddin Sefket bey, Komáromi János. (poésie) In : Ellenzék. 16 / 12 / 1934., p. 6.
- Egressy Levente, Pusztuló árpádkori műemlékek a Székelyföldön. In : Székelység, .
- Széfeddin Sefket bey, Emberi apróságok Reményik Sándor portréjához. In : Új Magyarság, numéro 245.
- Széfeddin Sefket bey, A két irodalmi díjjal koszorúzott Gulyás Pálnál, Debrecen „Hádesében“. In : Új Magyarság, 6 / 02 / 1944.
Textes dans les anthologies littéraires de langue hongroise
Activité musicale de librettiste de langue hongroise
- Kolozsvári dáridó. Livret d'opérette, Szeged, 1941. (hu)
- Beleznai boszorkány. Livret d'opérette, 1944. (hu)
- Dolhai Attila, Rózsalevél. Texte de Széfeddin Sefket Bey. Musique de Buday Dénes.
- Ehrlinger József, Mámorunk csak illat. Angol vals. Texte de Széfeddin Sefket Bey. Musique de :--. Kolozsvár-Cluj. 1937. Minerva R.-T. 2 lev. 35 cm.
Filmographie
Réalisateur
- 1949 : L'Intelligent (ar) (Al Nasih)
- 1950 : Felfel (ar), coréalisé avec Mostafa Al Attar
- 1951 : L'Élu du cœur (ar) (Ibn al halal)
- 1952 : Samson et Lebleb (Chamchoun wa Liblib)
- 1954 : La Vie, l'Amour (ar) (Al Hayât, al houbb)
- 1955 : Les Oiseaux du paradis (ar) (Asafir al gannah)
- 1955 : L'Espoir de ma vie (ar) (Amani al oumr)
- 1957 : Ismaïl Yassine au zoo (ar) (Ismâ'il Yâsîn fi guininet al haywân)
- 1958 : L'Amour secret (Al Houbb al samit)
- 1960 : Homme sans cœur (ar) (Ragoul bilâ qalb)
- 1960 : L'Amour, l'Amour (ar) (Houbb fi houbb)
- 1961 : Femme et Démon (Imraah wa chaytan)
- 1962 : Histoire égyptienne (Egyiptomi történet)
- 1964 : La Fille du désert (Hasna el baddiah)
- 1964 : Les Deux Adolescents (ar) (Al Mourahiqan)
- 1966 : Etaab (ar)
- 1966 : Amour à Istanbul (ar) (Gharam fi stambul)
- 1968 : La Route sans fin (Tariq bila nahaya)
- 1969 : Le Gang des femmes (ar) (Essabet el Nissa), coréalisé avec Frank Agrama
- 1969 : Souvenirs d'une nuit d'amour (Zikra laylat hob)
- 1970 : Une épouse pour cinq hommes (ar) (Zawgah lihamsat riggalah)
- 1971 : Commandos jusqu'à la victoire (Fida'iyun hatta al nasr)
- 1972 : Des aventures comiques au Mexique (Maqlab min al Maksik)
- 1975 : Les Pécheurs (Al Katyun)
- 1975 : Mission officielle (Mahma rasmiya)
- 1975 : La Belle et les Quatre Regards (Hosna wa l arbaah ayoun)
- 1977 : Les Arrivants par la mer (Al Qadimoun min al bihar)
- 1978 : La Millionnaire voleuse (ar) (Al Millionnairah al nachchâlah)
Acteur
- 1964 : L'Aube d'un jour nouveau (ar) (فجر يوم جديد, Fagr yawm gadîd) de Youssef Chahine
- 1968 : Un jour, le Nil (النيل والحياة, An-Nil oual hayat) de Youssef Chahine
- 1970 : Le Choix (الإختيار, Al-Ikhtiyar) de Youssef Chahine
Scénariste
- Wa kan el hob, 1974. Film de Helmy Rafla. Scénario : Ali El Zorkani, Faisal Nada et Seif Eddine Shawkat.
- Rajulan Wa Mra'a , 1978.
- Khatioun, Al , 1975.
- Muhimma rasmiyya , 1975.
Bibliographie
- Magyar irodalmi lexikon, III., Akadémiai Kiadó, Budapest, 1965, p. 51. (hu)
- Sbârcea, George, Szép város Kolozsvár... Les Editions Kriterion, Bucarest, 1980, pp. 91-97. (hu)
- Georges Sadoul, The Cinema in the Arab Countries, Unesco, Paris, 1966. (en)
- Ella Schochat, Egypt : Cinema and Revolution. In : Critical Arts, vol. 2, numéro 4 . (en)
Notes et références
- (ar) Cet article est partiellement ou en totalité issu de l’article de Wikipédia en arabe intitulé « سيف الدين شوكت » (voir la liste des auteurs).
- ↑ « Seif-Eddine Chawkat », sur encyclocine.com
- ↑ (en hongrois Széfeddin Sefket bej, Széfeddin Seffket, Széfeddin Sefket bey, Szeffedin Sefket bey, Szefy Sefket bey, Séfeddin Sevket Tibor, Seffedin Sevket, Sefket Széfi, Sefket Széfy, Sefket Széyfeddik ; en turc Seyfettin Șevket ; en arabe سيف الدين شوكت, Seif el Din Khaw khat, Seif el Dine Shawkat, Eddine Shawkat Seif, Eddine Chawkat Seif, Seif-Eddine Shawkat, Seif-Ed-Din Shawkat, Seif Abdel-Rahmane, Seif Eddina, Seif El Din, Seif Abdel Rahman, Seif el Din, Seif Eddine Chawkat, Sayf ad-Din Shawqat, Saifeddine Shawkat)
- ↑ (ar) « سيف الدين شوكت(1913 - 1977) », sur elcinema.com
- ↑ (ar) « https://www.dotmsr.com/News/204/252775/ألف-مشهد-ومشهد-12 », sur dotmsr.com (version du sur Internet Archive)
Liens externes
- Ressource relative à l'audiovisuel :
- Portail du cinéma africain
- Portail de l’Égypte
- Portail de la Hongrie
- Portail du Liban
- Portail de la réalisation audiovisuelle
- Portail de la littérature